© 2011 Dorpsbelang Langedijk  DISCLAIMER

Samen verantwoordelijk voor ons dorp

(klik op de button)

14-5-2017

Bestuurlijke Toekomst 1: de vier toekomstopties uitgelegd

 

Wat vooraf ging aan de raadsvergadering van 18 april

 

Toekomstopties
Er is adviesbureau Berenschot gevraagd de ambities opgaven en uitdagingen die de gemeente heeft te toetsen op financiën en bestuurskracht en dat voor vier mogelijke toekomstopties. Die opties zijn:

1/  Zelfstandigheid: continuering van de huidige situatie

2/  Regiegemeente: zelfstandig gemeentebestuur, voor de uitvoer wordt verbinding met externe partners gezocht.

3/ Ambtelijke fusie: zelfstandig gemeentebestuur, ambtelijk apparaat deelnemende gemeenten wordt een aparte entiteit.

4/ Bestuurlijke fusie: meerdere gemeenten gaan politiek-bestuurlijk en ambtelijk op in één nieuwe organisatie.

Conclusie rapport Berenschot

Het rapport geeft een duidelijke uiteenzetting, namelijk dat op het gebied van financiën en bestuurskracht onder elke vorm van bestuur verbeteringen nodig zijn. De financiële positie van Langedijk is in de periode 2009 – 2015 verslechterd. De gemeentelijke organisatie is door de bezuinigingen van de afgelopen jaren verkleind. Het is voelbaar binnen de organisatie; er is een toegenomen werkdruk en kwetsbaarheid. Het strategisch vermogen van de organisatie wordt binnen en buiten de organisatie als beperkt geschetst.

 

Optie zelfstandigheid
Berenschot geeft aan dat onder de optie zelfstandigheid wordt verstaan dat de huidige situatie gecontinueerd wordt. Bij continuering van de huidige situatie geeft het rapport aan dat de bestuurskracht voor de toekomst onvoldoende is om de ambitie, opgaven en uitdagingen te realiseren. Perspectief is er wanneer ervoor wordt gekozen de ambities naar beneden bij te stellen. Kanttekening daarbij is dat afgelopen jaren het ambitieniveau op beheer openbare ruimte en gemeentelijke dienstverlening al is teruggeschroefd en aan regionale afspraken valt als kleine speler niet te tornen. Daarnaast komen er opgaven op de gemeente af, zoals de omgevingswet en de vergrijzing die de gemeente op zal moeten pakken, of ze dat nu wil of niet. Financieel is zelfstandig blijven niet perspectiefloos maar het is wel nodig om inkomsten en uitgaven
structureel in evenwicht te brengen. Grote investeringen moeten worden gedaan in de organisatie en dan is er nog geen rekening gehouden met nieuwe taken en opgaven in de toekomst, zoals nieuwe decentralisaties, ICT. ontwikkelingen en bijbehorende eisen.

 

Optie Regiegemeente
Bij een regiegemeente is de gemeente verantwoordelijk voor het beleid. De gemeente stuurt en controleert op hoofdlijnen, maar in de uitvoering is de gemeente niet meer de belangrijkste partij. Voor de uitvoer gaat de gemeente verbindingen aan met externe partners en burgers en wordt de gemeente afhankelijk van partijen buiten de gemeente. Een regiegemeente vraagt om een flexibele manier van besturen en organiseren en vraagt om een innovatieve organisatievorm. De financiële inbreng zal solide moeten zijn, je bent immers afhankelijk van derden. De aansturing van externe uitvoering is complexer, zowel ambtelijk als bestuurlijk en de democratische controle op uitvoering is lastiger.  Een regiegemeente wil niet zeggen dat het perse leidt tot kostenverlaging. Er zal geïnvesteerd moeten worden in een kleine, hoogwaardige ambtelijke kern, die de regie houdt. Voldoende bestuurskracht en financiële slagkracht is mogelijk wanneer ervoor wordt gekozen de ambities naar beneden bij te stellen. Ambities, opgaven en uitdagingen gaan gemeente en partners samen aan en worden dus een zaak van overleg. De gemeente blijft een kleine speler in het geheel.

 

Optie ambtelijke fusie
Bij een ambtelijke fusie blijft de gemeente politiek-bestuurlijk zelfstandig, maar zal het ambtelijk apparaat worden opgeschaald. Het strategische vermogen kan op deze manier aan kracht winnen. Ambities, opgaves en uitdagingen kunnen beter worden aangegaan bij een ambtelijke fusie. Die zullen niet naar beneden hoeven worden bijgesteld. Het ‘motorblok’, dus de bestuurskracht en financiën, kan binnen deze optie aan kracht winnen. Winst kan worden behaald bij het vormen van een nieuwe ambtelijke organisatie, zowel in kwaliteit als financieel. Vanuit de huidige nulmeting blijven de kosten bij een ambtelijk fusie staan, maar optimaliseert wel de zo noodzakelijke strategische beleids- en ontwikkelcapaciteit van de gemeente. De krachtenbundeling leidt tot professionalisering en grotere innovatiemogelijkheden. Maar ook de kwaliteit van dienstverlening zal verbeteren. De organisatie van management en bestuur zal complexer worden door procesafspraken. Uit het oogpunt van ambities, opgaven en uitdagingen is een ambtelijke fusie vooral toekomstbestendig. In de regio zal de gemeente met haar samenwerkingspartner een krachtigere positie hebben.

 

Optie bestuurlijke fusie
Bij een bestuurlijke fusie worden gemeentes samengevoegd, zowel politiek-bestuurlijk als ambtelijk. In een bestuurlijke fusie is de vooronderstelling dat de ambities, opgaven en uitdagingen aangegaan kunnen worden en niet naar beneden hoeven worden bijgesteld. De bestuurskracht op het gebied van de nieuwe ambtelijke organisatie is hetzelfde als bij een ambtelijke fusie en zal financieel en in kwaliteit verbeteren. Een voordeel is dat er voor één bestuur wordt gewerkt in plaats van voor twee besturen. De verbinding met de gemeenschap en wijkgericht werken is een aandachtspunt.  Een bestuurlijke fusie levert niet vanzelfsprekend financiële voordelen op. De gemeente wordt onderdeel van een nieuwe grote organisatie, waardoor de keuzevrijheid  en ruimte voor identiteit dreigen te verminderen als er geen aandacht naar uit gaat. De afstand van bestuur en burgers neemt toe. In de regio zal de positie van de nieuwe gemeente stevig versterken.